Το σύνδρομο διαμερίσματος είναι μια ιδιαίτερα επώδυνη κατάσταση που οφείλεται στην μεγάλη αύξηση της πίεσης μέσα στους μύες. Η αυξημένη πίεση των μυών μειώνει την αιματική ροή προς τους μύες και δεν επιτρέπει την παροχή οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών προς τα μυϊκά και νευρικά κύτταρα της περιοχής.

Το σύνδρομο διαμερίσματος διακρίνεται σε οξύ και χρόνιο.

Οξύ σύνδρομο διαμερίσματος: Αποτελεί μια ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ κατάσταση. Συνήθως προκαλείται από κάποιον σοβαρό τραυματισμό. Χωρίς θεραπεία, θα οδηγήσει σε μόνιμη μυϊκή και νευρική βλάβη.

Χρόνιο σύνδρομο διαμερίσματος: Ονομάζεται και exertional compartment syndrome. Δεν αποτελεί επείγουσα κατάσταση. Συνηθέστερα προκαλείται από έντονη άθληση.

Ανατομία

Τα ανατομικκά διαμερίσματα είναι ομάδες από μύες, νεύρα και αγγεία στα άνω και κάτω άκρα. Περιβάλλονται από σκληρές και ανένδοτες μεμβράνες, τις περιτονίες. Ο σκοπός της περιτονίας είναι να συγκρατεί τους ιστούς στη θέση τους και γι’ αυτό δεν μπορεί να διαταθεί ιδιαίτερα. Η κνήμη έχει τέσσερα κύρια διαμερίσματα το πρόσθιο, το οπίσθιο, το επιπολής και το εν τω βάθει.

Περιγραφή

Το σύνδρομο διαμερίσματος εμφανίζεται όταν υπάρχει οίδημα και αιμορραγία μέσα σε ένα διαμέρισμα. Επειδή η περιτονία είναι ανένδοτη, αυξάνεται η ενδοδιαμερισματική πίεση και πιέζει τα τριχοειδή αγγεία, τα μυϊκά και νευρικά κύτταρα μέσα στο διαμέρισμα. Χωρίς σταθερή παροχή οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών τα κύτταρα πεθαίνουν και οι μύες καταστρέφονται.

Στο οξύ σύνδρομο διαμερίσματος αν δεν μειωθεί γρήγορα η ενδοδιαμερισματική πίεση προκαλείται κυτταρικός θάνατος και μόνιμη καταστροφή των μυών και των νεύρων. Αυτό συνήθως δεν συμβαίνει στο χρόνιο σύνδρομο διαμερίσματος.

Το σύνδρομο διαμερίσματος είναι συχνότερο στο πρόσθιο διαμέρισμα της κνήμης αλλά μπορεί να συμβεί και στα υπόλοιπα διαμερίσματα της κνήμης, στους βραχίονες, τα χέρια, τα πόδια και τους γλουτούς.

Αίτια

Οξύ Σύνδρομο διαμερίσματος

Καταστάσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε οξύ σύνδρομο διαμερίσματος είναι:

• Κάταγμα
• Ένας πολύ κακοποιημένος μυς. Όπως μετά από συνθληπτικές κακώσεις των άκρων πχ πτώση της μηχανής πάνω στο πόδι του μοτοσικλετιστή.
• Επαναφορά αιματικής ροής μετά από παρατεταμένη απόφραξη της κυκλοφορίας.  Ένα αιμοφόρο αγγείο μπορεί να αποφραχθεί ακόμη και κατά τη διάρκεια του ύπνου. Εάν μείνει κάποιος ξαπλωμένος για μεγάλο χρονικό διάστημα σε μία θέση που αποφράσει ένα αγγείο τότε όταν θα σηκωθεί και θα περπατήσει, θα προκληθεί σύνδρομο διαμερίσματος. Οι υγιείς άνθρωποι θα κινηθούν κατά τη διάρκεια του ύπνου εάν η θέση στην οποία είναι ξαπλωμένοι αποφράσει κάποιο αγγείο. Σύνδρομο διαμερίσματος θα προκληθεί σε ανθρώπους που το κεντρικό νευρικό τους σύστημα βρίσκεται σε καταστολή όπως αυτοί που βρίσκονται σε βαριά μέθη ή υπό την επήρεια ναρκωτικών ουσιών.
• Συνθληπτικές κακώσεις άκρων.
• Χρήση στεροειδών αναβολικών.
• Συσφικτικές περιδέσεις άκρων. Γυψεπίδεσμοι και σφικτές περιδέσεις μπορούν να προκαλέσουν σύνδρομο διαμερίσματος. Εάν εμφανιστούν συμπτώματα πρέπει να αφαιρεθούν. Εάν φοράτε γύψο πρέπει να επικοινωνήσετε με το γιατρό σας άμεσα!

Χρόνιο (Exertional) Σύνδρομο Διαμερίσματος

Ο πόνος και το οίδημα του χρόνιου συνδρόμου διαμερίσματος οφείλονται στην άθληση. Οι αθλητές που συμμετέχουν σε αθλήματα με επαναλαμβανόμενες κινήσεις όπως τρέξιμο, ποδηλασία, κολύμβηση βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης του συνδρόμου. Τα συμπτώματα εξαλείφονται σταματώντας την άσκηση και συνήθως δεν είναι ιδιαίτερα σοβαρά ή επικίνδυνα.

Συμπτώματα

Οξύ σύνδρομο διαμερίσματος

Το κλασσικότερο σύμπτωμα είναι ο πόνος ειδικότερα κατά τη διάταση των μυών. Ο πόνος είναι δυσανάλογα μεγάλος για το είδος της κάκωσης.
Γενικότερα χρησιμοποιείται ο κανόνας των 5 p.

Pain Πόνος

Paresthesias Παραισθησίες

Pallor Ωχρότητα

Paralysis Παράλυση

Pulselesness Απουσία σφύξεων

Τα τελευταία χρόνια έχει προστεθεί και το έκτο p

Poikolothermia Ποικιλοθερμία

Η παραισθησίες και η παράλυση εμφανίζονται αργά και δηλώνουν συνήθως μόνιμη βλάβη και καταστροφή των ιστών.

Χρόνιο (Exertional) Σύνδρομο Διαμερίσματος

Στο χρόνιο σύνδρομο διαμερίσματος εμφανίζεται μυϊκός πόνος και κράμπες κατά την άθληση. Ο πόνος είναι ισχυρός αλλά υποχωρεί με τη διακοπή της αθλητικής δραστηριότητας και την ανάπαυση. Η συχνότερη εντόπιση του πόνου είναι στη κνήμη και το πόδι.

Άλλα συμπτώματα είναι:

• Μούδιασμα
• Αδυναμία βάδισης
• Εμφανές οίδημα των μυών

Ιατρικός έλεγχος

Οξύ Σύνδρομο διαμερίσματος

Το οξύ σύνδρομο διαμερίσματος είναι μία ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ κατάσταση!!! Πρέπει να πάτε άμεσα στο νοσοκομείο. Εκεί οι ειδικοί θα προβούν στον απαραίτητο έλεγχο και εκτίμηση της κατάστασης.

Χρόνιο (Exertional) Σύνδρομο διαμερίσματος

Για να τεθεί η διάγνωση του χρόνιου συνδρόμου διαμερίσματος θα πρέπει πρώτα να αποκλειστούν άλλες αιτίες που προκαλούν παρόμοιο πόνο στο πόδι όπως:

• Τενοντίτιδες
• Μυϊκές θλάσεις
• Κατάγματα κοπώσεως

Για την επιβεβαίωση της ύπαρξης του συνδρόμου θα πρέπει να μετρηθεί η ενδοδιαμερισματική πίεση στο πόδι πριν και μετά την άσκηση. Εάν οι πιέσεις παραμένουν υψηλές μετά την άσκηση τότε επιβεβαιώνεται η διάγνωση του χρόνιου συνδρόμου διαμερίσματος.

Θεραπεία

Οξύ Σύνδρομο Διαμερίσματος

Το οξύ σύνδρομο διαμερίσματος είναι μια επείγουσα κατάσταση που απαιτεί χειρουργική αντιμετώπιση!!! Δεν υπάρχει αποτελεσματική συντηρητική θεραπεία.

Πρέπει να γίνει διάνοιξη των περιτονιών της κνήμης. Πολλές φορές μετά τη διάνοιξη των περιτονιών, το δέρμα δεν μπορεί να κλείσει άμεσα λόγω του οιδήματος. Η σύγκλιση του τραύματος γίνεται σε δεύτερο χρόνο και πιθανόν με τη χρήση δερματικού μοσχεύματος.

Χρόνιο (Exertional) Σύνδρομο Διαμερίσματος

Συντηρητική θεραπεία. Η φυσιοθεραπεία, οι ειδικοί πάτοι και τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα έχουν χρησιμοποιηθεί και έχουν αμφίβολα αποτελέσματα στην εξάλειψη των συμπτωμάτων.

Τα συμπτώματα υποχωρούν εάν αποφύγετε τις δραστηριότητες που τα προκαλούν. Μια επιλογή είναι η εναλλαγή των συνήθων ασκήσεων με άλλες χαμηλότερης βίας και έντασης.  Ορισμένοι αθλητές παρατηρούν ότι τα συμπτώματά τους επιδεινώνονται από κάποιες σκληρές επιφάνειες (πχ. Τσιμέντο vs ταρτάν ή γρασίδι). Άρα η αλλαγή επιφάνειας άθλησης μπορεί να είναι ωφέλιμη.

Χειρουργική θεραπεία. Εάν τα συμπτώματα επιμένουν ακόμη μετά τη λήψη όλων των παραπάνω μέτρων προφύλαξης, τότε έχει θέση η χειρουργική αντιμετώπιση του συνδρόμου. Ο σκοπός του χειρουργείου είναι η διάνοιξη των περιτονιών έτσι ώστε να έχουν αρκετό χώρο οι μύες για να διογκωθούν. Η τομή στο δέρμα είναι πολύ μικρότερη και η αποκατάσταση ταχύτερη.

Πηγή AAOS-OrthoInfo